Φανταστείτε μια απέραντη αυτοκινητοβιομηχανία «κινεζικών προδιαγραφών» στην καρδιά της Ευρώπης. Θα απασχολεί 10.000 εργαζόμενους, στη συντριπτική πλειονότητα Κινέζους μετανάστες. Θα παράγει 300.000 οχήματα τον χρόνο. Θα είναι το πρώτο εργοστάσιο ηλεκτρικών αυτοκινήτων της Κίνας στη Γηραιά Ηπειρο. Και θα έχει στηθεί σε χρόνο-ρεκόρ, αδιαφορώντας κυνικά για «αντιπαραγωγικές» λεπτομέρειες όπως τα εργασιακά δικαιώματα.
Σήμερα η κινεζική εταιρεία αυτοκινήτων BYD κατασκευάζει πυρετωδώς αυτό ακριβώς το εργοστάσιο στην Ουγγαρία, στην πόλη Σέγκεντ νότια της Βουδαπέστης. Είναι μια επένδυση ύψους 3,8 δισ. ευρώ την οποία δρομολόγησαν με θέα τον Δούναβη τον Μάιο του 2024 ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ και ο ακροδεξιός Ούγγρος πρώην πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπαν.
Η οργάνωση China Labor Watch (CLW), με έδρα τη Νέα Υόρκη, παρακολουθεί συστηματικά τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων των εργαζομένων τόσο στην Κίνα όσο και σε κινεζικές επενδύσεις ανά τον κόσμο. Πήρε συνεντεύξεις από περισσότερα από 50 άτομα (σε σύνολο περίπου 4.000), κυρίως Κινέζους μετανάστες που εργάζονται στο απέραντο εργοτάξιο της BYD στην Ουγγαρία.
Οι καταγγελίες τους περιγράφουν έναν εργασιακό Μεσαίωνα α λα κινεζικά. Μεταξύ άλλων:
● Πολλοί δουλεύουν επτά ημέρες την εβδομάδα χωρίς ρεπό. Το ζητούν οι ίδιοι για να αυξήσουν τα χαμηλά εισοδήματά τους (συνηθισμένη πρακτική στην Κίνα) παραβιάζοντας την ουγγρική εργατική νομοθεσία.
● Πολλοί πλήρωσαν μίζες σε υπεργολάβους για να προσληφθούν, ύψους από 1.000 έως 2.400 ευρώ. Οι πιο φτωχοί δανείστηκαν τα χρήματα αυτά από τους υπεργολάβους, οι οποίοι τους τα παρακρατούν σε δόσεις από τις μηνιαίες απολαβές τους.
● Οι εξοντωτικές υπερωρίες είναι άτυπο προαπαιτούμενο των εργοδοτών.
● Η ποιότητα των συνθηκών διαμονής των μεταναστών εργαζόμενων είναι προβληματική. Υπάρχουν τουλάχιστον έξι κοιτώνες όπου στοιβάζονται περίπου 450 άτομα στον καθένα. Τουλάχιστον άλλα 1.000 άτομα διαμένουν μακριά από το εργοτάξιο, στριμωγμένα ασφυκτικά.
● Ξέσπασαν κρούσματα φυματίωσης, όπως επιβεβαίωσαν ανωνύμως Ούγγροι γιατροί σε τοπικά νοσοκομεία.
● Σημειώνονται εργατικά ατυχήματα και δυστυχήματα. Στις 14 Φεβρουαρίου φέτος ένας εργαζόμενος σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια «εργασίας φόρτωσης και χειρισμού γερανού που πραγματοποιούνταν από έναν από τους υπεργολάβους μας», όπως επιβεβαίωσε εκπρόσωπος της BYD. Πρόσθεσε ότι «οι συνθήκες του δυστυχήματος διερευνώνται και τα ακριβή αίτια δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί».
Η Κομισιόν το γνωρίζει
Το θέμα έχει τεθεί ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από τρεις ευρωβουλευτές της ομάδας Σοσιαλιστών και Δημοκρατών: τον Γάλλο Ραφαέλ Γκλουκσμάν, τη Βελγίδα Κάθλιν βαν Μπρεμπτ και την Ουγγαρέζα Κλάρα Ντόμπρεβ.
Η Κομισιόν, όπως ανακοίνωσε εκπρόσωπός της, γνωρίζει ότι καταγγελίες για σωρεία παραβιάσεων των εργασιακών δικαιωμάτων στο εργοτάξιο της BYD εκκρεμούν ενώπιον της ουγγρικής Επιθεώρησης Εργασίας. Και παρέπεμψε σε ένα… καλύτερο αύριο.
«Βάσει των προτάσεων του νέου ευρωπαϊκού νόμου, γνωστού με την ονομασία “made in Europe”, το 50% των εργαζομένων στην κατασκευή ηλεκτρικών οχημάτων επί ευρωπαϊκού εδάφους θα πρέπει να προέρχεται από τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.» είπε.
Τέλος, εκπρόσωπος της BYD δήλωσε ότι η εταιρεία αποδίδει «ύψιστη προτεραιότητα στην προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων και στην αυστηρή συμμόρφωση με την ουγγρική και ευρωπαϊκή νομοθεσία», προσθέτοντας ότι απαιτεί «αυστηρή συμμόρφωση με τους σχετικούς νόμους από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων εργολάβων, υπεργολάβων και γραφείων ευρέσεως εργασίας».
Και μπαταρίες στην Ισπανία
Στις εκλογές του περασμένου Απριλίου ο Ορμπαν εγκατέλειψε την εξουσία μετά από 16 χρόνια πολιτικού αυταρχισμού και αντιευρωπαϊκού λαϊκισμού. Το πνεύμα του παραμένει ζωντανό. Προ ημερών ο νέος πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Πέτερ Μάγκιαρ, άλλοτε πρωτοπαλίκαρο του Ορμπαν και νυν αρχάγγελος της κάθαρσης, υποσχέθηκε να περάσει από κόσκινο άλλη μια κινεζική επένδυση-μαμούθ. Πρόκειται για ένα εργοστάσιο μπαταριών που πλησιάζει στην ολοκλήρωσή του στην πόλη Ντέμπρετσεν.
Εκτός από εργασιακές «διευκολύνσεις», ο Ορμπαν είχε διακόψει εν μια νυκτί και τη… σιδηροδρομική συγκοινωνία με τη συγκεκριμένη πόλη! Γιατί; Διότι οι γραμμές του τρένου περνούσαν μέσα από οικόπεδα τα οποία η κινεζική εταιρεία μπαταριών CATL ενέταξε στο υπό ανέγερση εργοστάσιό της.
Η ίδια εταιρεία –παγκόσμιος κολοσσός στις μπαταρίες λιθίου– δραστηριοποιείται και στην Ισπανία. Σε κοινοπραξία με την πολυεθνική αυτοκινητοβιομηχανία Stellantis, η CATL χτίζει αυτή τη στιγμή στην πόλη Σαραγόσα εργοστάσιο σχεδιάζοντας «απόβαση» περίπου 2.000 Κινέζων εργατών. Οι τοπικές ισπανικές αρχές έχουν συγκρουστεί με τους επενδυτές απαιτώντας προσλήψεις Ισπανών εργαζομένων και διαφάνεια.
«Δεν έχουμε πολιτική μη πρόσληψης ντόπιου προσωπικού. Αλλά χρειαζόμαστε έμπειρους τεχνικούς για το έργο και τη ρύθμιση των γραμμών παραγωγής, γι’ αυτό τους φέρνουμε από την Κίνα» δήλωσε ο αντιπρόεδρος της CATL, Μενγκ Σιανγκφένγκ.
Η επένδυση στη Σαραγόσα έχει προϋπολογισμό 4,1 δισ. ευρώ.
