Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Οι διάλογοι που οδήγησαν στην έξοδο Κοτζιά από την κυβέρνηση

EUROKINISSI/ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ

Οι διάλογοι που οδήγησαν στην έξοδο Κοτζιά από την κυβέρνηση

0 ΣΧΟΛΙΑ
  • A-
  • A+

Στο υπουργικό συμβούλιο της Τρίτης ήταν η καθοριστική στιγμή που ράγισε το γυαλί στις σχέσεις του Νίκου Κοτζιά με τον Αλέξη Τσίπρα, για να αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση της παραίτησης του στενού συνεργάτη του πρωθυπουργού, υπουργού Εξωτερικών επί τριάμισι χρόνια και αρχιτέκτονα της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Καταλύτης ήταν ο υπουργός Αμυνας, Πάνος Καμμένος, πολέμιος της συμφωνίας και κυβερνητικός εταίρος. Ομως τίποτα δεν προμήνυε στην αρχή της συνεδρίασης τις δραματικές εξελίξεις που θα ακολουθούσαν. Ολα έδειχναν να είναι υπό έλεγχο μετά και το γεύμα Τσίπρα - Καμμένου, την προηγουμένη ημέρα στη Λέσχη Αξιωματικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Ο Αλέξης Τσίπρας στην εισαγωγική ομιλία του, αφού αναφέρθηκε στις συντάξεις και τον ευρύτερο κυβερνητικό σχεδιασμό, ζήτησε να τελειώσει το θέμα της ενδο-κυβερνητικής διαμάχης για το Μακεδονικό, να υπάρξει ενότητα και στη συνέχεια ζήτησε ξεκάθαρες θέσεις, τονίζοντας πως όποιος σκέφτεται να συμπράξει με τη Ν.Δ. υπό οποιαδήποτε μορφή, έπρεπε να το πει εκείνη τη στιγμή, φέρνοντας έτσι προ των ευθυνών του τον Πάνο Καμμένο. Από εδώ θα βγούμε σύμφωνοι και ενωμένοι, φέρεται να είπε ο πρωθυπουργός.

Από την πλευρά του ο υπουργός Αμυνας διαβεβαίωσε τον πρωθυπουργό πως ουδέποτε σκέφτηκε να πορευτεί με την αξιωματική αντιπολίτευση και πως θα συμπορευτεί με την κυβέρνηση έως τη στιγμή που θα έρθει, αν έρθει, η Συμφωνία των Πρεσπών στην ελληνική Βουλή.

Σχετικά με τη συμφωνία, είπε πως δεν μπορεί να έχει διαφορετική στάση, καθώς δεν του το επιτρέπει το καταστατικό των ΑΝ.ΕΛΛ. αλλά ούτε και η πολιτική του επιβίωση.

Ο Πάνος Καμμένος ισχυρίστηκε ότι η προσπάθεια επίλυσης του ονοματολογικού δεν υπήρχε στη συμφωνία ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. και πως δεν είχε ενημερωθεί για τις συνομιλίες με την ΠΓΔΜ, για να λάβει την απάντηση από τον Νίκο Κοτζιά ότι όχι μόνο ήταν προγραμματική δέσμευση της κυβέρνησης αλλά είχε περάσει και από υπουργικά συμβούλια η Συμφωνία των Πρεσπών.

Ψυχρολουσία για τον Πάνο Καμμένο ήταν και η στάση που τήρησαν δύο υπουργοί των ΑΝ.ΕΛΛ., ο Τέρενς Κουίκ και η Ελενα Κουντουρά, οι οποίοι φέρονται να κράτησαν αποστάσεις από τη στάση του αρχηγού τους σχετικά με τη συμφωνία.

Οι έωλες κατηγορίες

Στις ομιλίες στελεχών της κυβέρνησης που ακολούθησαν, ιδίως των Νίκου Παππά, Δημήτρη Βίτσα και Πάνου Ρήγα, κυριάρχησαν οι ίσες αποστάσεις και μια λογική σκοπιμότητας να πέσουν οι τόνοι, αν όχι το «χάιδεμα» του υπουργού Αμυνας από κορυφαίο υπουργό.

Ομως πέρα από τις Πρέσπες, υπήρχε και το ζήτημα της συνάντησης του Πάνου Καμμένου με τον Αμερικανό ομόλογό του, Τζέιμς Μάτις, με τον Νίκο Κοτζιά να ζητάει τον λόγο από τον Πάνο Καμμένο για όσα είπε στην Ουάσινγκτον για τις αμερικανικές βάσεις στην Ελλάδα, το Μακεδονικό και τις εξελίξεις στην περιοχή.

Ο Πάνος Καμμένος έχοντας εκλάβει τη συμβιβαστική λογική που ακολούθησαν κορυφαίοι υπουργοί ως ενθάρρυνση, άρχισε να κατηγορεί τον Νίκο Κοτζιά πως δήθεν καταχράται τα απόρρητα κονδύλια του υπουργείου Εξωτερικών.

Απέναντι σε αυτούς τους πρωτοφανείς ισχυρισμούς και τις έωλες κατηγορίες ο Νίκος Κοτζιάς ζήτησε την άδεια να αποκαλύψει στο υπουργικό συμβούλιο τα σχετικά με τα μυστικά κονδύλια του υπουργείου Εξωτερικών, για να εκλάβει τη σιωπή των υπουργών, αλλά κυρίως του πρωθυπουργού, ως «άδειασμα».

Προκάλεσε μάλιστα τον Πάνο Καμμένο να προχωρήσουν όλα τα υπουργεία που διαθέτουν μυστικά κονδύλια σε έλεγχο από τη Βουλή, στο πρότυπο του υπουργείου Εξωτερικών (βλέπε σχετικό ρεπορτάζ σε διπλανή στήλη).

Ομως ακόμη και ορισμένοι καθ’ ύλην αρμόδιοι υπουργοί, που γνωρίζουν πολύ καλά πως οι αποδέκτες των μυστικών κονδυλίων του ΥΠΕΞ είναι στο μέγιστο βαθμό Ορθόδοξες Εκκλησίες στο εξωτερικό και Πατριαρχεία, σιώπησαν.

Μέσα σε αυτό το κλίμα ο Νίκος Κοτζιάς έστειλε στον Αλέξη Τσίπρα σημείωμα γράφοντας ότι νιώθει «ξένος σε ξένη Αυλή». Ο πρωθυπουργός δεν κάλυψε τον υπουργό Εξωτερικών, προσπάθησε να ισορροπήσει και φέρεται να είπε χαριτολογώντας «βλέπετε τι τραβάω με τον Καμμένο και τον Κοτζιά. Είναι μπελάς».

Εκείνη τη στιγμή ο Κοτζιάς θεώρησε ότι ο Αλέξης Τσίπρας υποβίβασε μια πολιτική διαφωνία σε προσωπική διαμάχη και ότι ο Πάνος Καμμένος, ως κυβερνητικός εταίρος απαραίτητος για την κυβερνητική πλειοψηφία, είχε τουλάχιστον την ανοχή του Μαξίμου.

Προς το τέλος του υπουργικού συμβουλίου ο Νίκος Κοτζιάς είχε ήδη αποφασίσει να παραιτηθεί. Εστειλε στον Αλέξη Τσίπρα το μήνυμα ότι δεν μπορεί να μείνει πια σε αυτή την κυβέρνηση, όμως δεν ήταν η πρώτη φορά που θα προχωρούσε σε απειλή παραίτησης.

Η κόντρα Κοτζιά - Καμμένου είναι πολύ παλιά, όμως κορυφώθηκε με τις Πρέσπες. Είναι χαρακτηριστικό ότι λίγο πριν από τον τελευταίο ανασχηματισμό ο Νίκος Κοτζιάς είχε ζητήσει από τον Αλέξη Τσίπρα να μη συμπεριλάβει τον Πάνο Καμμένο στο κυβερνητικό σχήμα και να αναζητήσει άλλη πλειοψηφία στη Βουλή.

Λέγεται ότι ο Νίκος Κοτζιάς έκανε λόγο για μια νέα κοινοβουλευτική πλειοψηφία, που θα έφερνε πραγματικά για πρώτη φορά την Αριστερά στην εξουσία.

Στο προεδρικό

Κατά τον Νίκο Κοτζιά, η τακτική συμμαχία με τους ΑΝ.ΕΛΛ. έπρεπε να τερματιστεί με την έξοδο της χώρας από το Μνημόνιο, που ήταν και η βάση της συνεργασίας των δύο κομμάτων. Ο Αλέξης Τσίπρας αποφάσισε διαφορετικά, με τον Πάνο Καμμένο να παίρνει το μήνυμα Κοτζιά και να ξεκινάει υπόγειος πόλεμος μεταξύ τους.

Λίγη ώρα μετά τη λήξη του υπουργικού συμβουλίου ο υπό παραίτηση υπουργός Εξωτερικών περνούσε το κατώφλι του προεδρικού μεγάρου για να ενημερώσει τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προσπάθησε να τον μεταπείσει, αλλά ο Νίκος Κοτζιάς φέρεται να ήταν πολύ ενοχλημένος από τη στάση του πρωθυπουργού καθώς θεωρούσε ότι δεν τον είχε καλύψει στο υπουργικό συμβούλιο.

Ωστόσο αυτή ακριβώς η κίνηση Κοτζιά, να μεταβεί στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και να τον ενημερώσει, έκοψε τις γέφυρες με του Μαξίμου καθώς εξόργισε τον Αλέξη Τσίπρα. Την ίδια ώρα στο πρωθυπουργικό γραφείο έφταναν συνεχώς πληροφορίες για διαρροές περί παραίτησης του υπουργού Εξωτερικών.

Η απόφαση να γίνει δεκτή η παραίτηση του Νίκου Κοτζιά ελήφθη το πρωί της Τετάρτης, σε σύσκεψη στο μέγαρο Μαξίμου, από τον ίδιο τον πρωθυπουργό.

Οταν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζαννακόπουλος δήλωνε στη συνέχεια πως «το τρένο προχωρά, όποιος δεν θέλει να φτάσει στον προορισμό και όποιος δυσφορεί στη διαδρομή, κατεβαίνει», το «τρένο Νίκος Κοτζιάς» είχε ήδη αναχωρήσει από τον σταθμό.

Η αλήθεια για τα απόρρητα κονδύλια του υπ. Εξωτερικών

Τα απόρρητα κονδύλια του υπουργείου Εξωτερικών βρέθηκαν στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης μεταξύ των Πάνου Καμμένου και Νίκου Κοτζιά στο υπουργικό συμβούλιο, με τον υπουργό Αμυνας να ισχυρίζεται ότι ο υπουργός Εξωτερικών καταχράται τα κονδύλια και ότι διανέμονται χρήματα με αδιαφανείς διαδικασίες.

Ομως η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Το υπουργείο Εξωτερικών είναι το μοναδικό υπουργείο του οποίου η τριμελής επιτροπή ελέγχου εισηγείται σε επιτροπή της Βουλής σχετικά με την απόδοση λογαριασμού των «απόρρητων κονδυλίων» του. Στην τριμελή επιτροπή μετέχουν ο γενικός γραμματέας του υπουργείου και άλλοι δύο έμπειροι διπλωμάτες με βαθμό πρέσβη. Ο έλεγχος από την ελληνική Βουλή στα απόρρητα κονδύλια του υπουργείου Εξωτερικών θεσπίστηκε με νόμο που ψηφίστηκε τον Φεβρουάριο του 2017, μετά από πρωτοβουλία του Νίκου Κοτζιά.

Είναι γνωστό στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ πως το υπουργείο Εξωτερικών διαθέτει σχετικά λίγα χρήματα στα απόρρητα κονδύλιά του και σχεδόν το σύνολό τους (πάνω από το 80%) κατευθύνεται σε ορθόδοξες εκκλησίες και Πατριαρχεία στο εξωτερικό. Στο παρελθόν πάντως, με άλλες κυβερνήσεις, τα κονδύλια αυτά ήταν πολύ πιο σημαντικά και πράγματι υπήρχαν σκοτεινές πλευρές στη διαχείρισή τους.

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νίκος Κοτζιάς είχε ζητήσει πρόσφατα από τον πρωθυπουργό να ισχύσει ο ίδιος νόμος που εφαρμόζεται για το υπουργείο Εξωτερικών και για όλα τα υπόλοιπα υπουργεία που στον προϋπολογισμό τους έχουν «απόρρητα κονδύλια», μεταξύ των οποίων και το υπουργείο Αμυνας.

Ο υπουργός Εξωτερικών φέρεται να επανέφερε αυτή την πρότασή του στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου κατά τη διάρκεια της έντονης αντιπαράθεσης που είχε με τον Πάνο Καμμένο, αλλά αντί απάντησης έλαβε τη σιωπή.

Παραμένει στην ενεργό πολιτική

Η αποχώρηση του Νίκου Κοτζιά από το υπουργείο Εξωτερικών δεν σημαίνει καθόλου και την αποχώρησή του από την ενεργό πολιτική. Κάθε άλλο. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Νίκος Κοτζιάς δεν έχει καμία πρόθεση να παραιτηθεί από βουλευτής, ενώ θα δραστηριοποιηθεί περισσότερο ως ηγέτης της πολιτικής κίνησης ιδεών ΠΡΑΤΤΩ.

Σήμερα θα προεδρεύσει στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας της κίνησης στην Αθήνα και τη Δευτέρα θα πραγματοποιήσει ομιλία στο Εμπορικό Επιμελητήριο του Ηρακλείου Κρήτης με θέμα «Η Ελλάδα σε έναν κόσμο που αλλάζει» και θα ακολουθήσει ανοιχτή ομιλία στην Κομοτηνή.

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
«Θα στηρίξω την κυβέρνηση και τη Συμφωνία των Πρεσπών»
Στη βαθιά προσήλωσή του στην ενεργητική πολιτική, την οποία και εφάρμοσε όσο βρισκόταν στο υπουργείο Εξωτερικών, αναφέρθηκε ο Νίκος Κοτζιάς σε...
«Θα στηρίξω την κυβέρνηση και τη Συμφωνία των Πρεσπών»
ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Καμμένος: Τι είπα για τον Σόρος
Μπορεί το απόγευμα της Πέμπτης, μέσω Twitter, ο Πάνος Καμμένος να διέψευσε τα όσα ανέφερε ο Νίκος Κοτζιάς για το επεισοδιακό υπουργικό συμβούλιο που...
Καμμένος: Τι είπα για τον Σόρος
ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
«Δεν θα ανεχτώ καμία διγλωσσία»
Η παραίτηση του Νίκου Κοτζιά προκάλεσε ισχυρούς τριγμούς στο Μαξίμου. Ο πρωθυπουργός την έκανε δεκτή με «πόνο καρδιάς», όπως είπε, και ανέλαβε ο...
«Δεν θα ανεχτώ καμία διγλωσσία»
ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
«Δεν θα ανεχτώ πλέον καμία διγλωσσία ή προσωπική στρατηγική»
Σε δήλωση με πολλαπλά μηνύματα και με αρκετούς αποδέκτες, τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό, ακόμα και προς την κυβέρνησή του, προέβη ο...
«Δεν θα ανεχτώ πλέον καμία διγλωσσία ή προσωπική στρατηγική»